Cải bắp, bắp cải hay sú, tên khoa học là Brassica oleracea L.var.capitata L, thuộc họ cải (Brassicaceae), là loại rau ôn đới được nhập vào trồng ở nước ta từ lâu tại một số tỉnh phía Bắc – Đà Lạt, các huyện ngoại thành TP.HCM và vùng đồng bằng sông Cửu Long… 

Người ta đã xác định trong cải bắp tươi có: 90g% nước, 1,8g% protid, 5,4g% glucid, 1,6g% cellulose, 1,2g% chất trơ. Cải bắp cũng giàu về muối khoáng, nhất là canxi (48mg%), phốtpho (31mg%). Lượng vitamin C trong cải bắp chỉ thua cà chua, nhưng nhiều gấp 4,5 lần càrốt; 3,6 lần khoai tây, hành tây! 

Cải bắp được dùng làm thuốc ở châu Âu từ thời thượng cổ. Ngày nay người ta biết nhiều hơn về tác dụng chữa bệnh của loại rau này như: có thể dùng làm thuốc trị giun; đắp ngoài làm thuốc tẩy uế và làm liền sẹo các vết thương, mụn nhọt, các vết thương ác tính, đồng thời là loại thuốc trị sâu bọ tốt (ong, nhện…) Nó còn được dùng làm thuốc giảm đau trong bệnh thấp khớp, thống phong, đau thần kinh hông (lấy lá cải bắp ủi cho mềm, sau đó đắp lên các phần bị đau); giúp làm sạch đường hô hấp bằng cách dùng đắp (trị viêm họng khàn tiếng), hoặc uống trong (chữa ho, viêm sưng phổi). Cải bắp cũng là thuốc chống hoại huyết, trị lỵ và là nguồn cung cấp lưu huỳnh cho cơ thể. Nước sắc bắp cải dùng để lọc máu. Đặc biệt cải bắp còn là vị thuốc chống kích thích thần kinh và chứng mất ngủ rất tốt. Những người hay lo âu, học sinh sắp đi thi, người bị suy nhược thần kinh, mệt mỏi liên miên nên dùng cải bắp thường xuyên. 

Người ta còn sử dụng cải bắp để chữa đau dạ dày, xuất phát từ thông tin vào năm 1948, các nhà khoa học đã phát hiện trong cải bắp có một chất chống loét gọi là vitamin U, giúp chữa loét dạ dày – tá tràng, viêm dạ dày – ruột, viêm đại tràng. Do vitamin U bị huỷ ở nhiệt độ cao, nên dùng nước ép cải bắp tươi nếu muốn phát huy tác dụng này. 

Một ký lá cải bắp tươi sẽ cho 500 – 700ml nước ép, nếu giã tươi lấy nước cốt thì được 350 – 500ml. Dùng nước ép hoặc nước cốt cải bắp uống trong ngày với liều 1.000ml, chia làm 4 – 5 lần (có thể pha thêm đường hay muối, dùng nóng hay lạnh). Điều trị liền trong vòng hai tháng, sẽ có kết quả rõ rệt đối với bệnh nhân có ổ loét chưa sâu lắm. 

Các loại cải khác như cải rổ (var.viridis L), cải bẹ dúng (var.sabauda.), súp lơ, cải hoa (var.botrytis L)… đều có tác dụng chữa bệnh như cải bắp.

Món ngon từ cải bắp

Canh chua bắp cải [2]

Nguyên liệu:

Cách thực hiện:

Nhiều lợi ích cho sức khoẻ

Chống táo bón và các bệnh đường ruột vì bắp là một nguồn chất xơ: mỗi trái bắp có thể cung cấp 23% lượng chất xơ mỗi ngày, có lợi cho những người hay bị táo bón, bệnh trĩ, phòng ngừa các bệnh đường ruột, hội chứng ruột kích thích, ung thư ruột kết, giúp ổn định đường huyết, điều hoà cholesterol và chống béo phì.

Giúp sáng mắt: loại bắp vàng và đỏ chứa nhiều vitamin A (beta carotene) lợi cho mắt, đặc biệt có hai chất giúp chống bệnh thoái hoá hoàng điểm gây mù ở người lớn tuổi là lutein và zeaxanthin. Nó còn giúp bảo vệ mắt chống lại các bệnh cấp tính và mạn tính, gia tăng thị lực. Trong bắp xanh và tím còn chứa hợp chất anthocyanin là chất chống ung thư cao.

Phòng ngừa bệnh tim mạch: chất lutein trong bắp giúp ngăn ngừa xơ cứng động mạch và phòng ngừa các cơn đau tim, đột quỵ. Bắp góp phần xây dựng một quả tim khoẻ mạnh không chỉ nhờ hàm lượng chất xơ cao mà còn nhờ các chất như folate (giúp bảo vệ thành mạch), niacin (vitamin B3), magnesium. Theo bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, một trái bắp cung cấp khoảng 19% lượng axít folic, folate và 18,9% lượng niacin cần thiết mỗi ngày cho cơ thể.

Bảo vệ thai phụ, người thiếu máu: axít folic trong bắp là một chất rất tốt cho sản phụ vì giúp ngăn ngừa khuyết tật bẩm sinh ở ống thần kinh thai nhi, tốt cả cho người thiếu máu. Vitamin C trong bắp giúp nâng cao sức đề kháng cho cơ thể và phòng chống các bệnh cảm cúm thông thường.

Chống stress, suy giảm trí nhớ: bắp chứa nhiều vitamin B1, B3 và B5 giúp người cao tuổi cải thiện tình trạng trầm cảm, hay quên cũng như dấu hiệu của bệnh Alzheimer. Một chén bắp có thể cung cấp 32,7% lượng vitamin B1 mà cơ thể cần mỗi ngày.

Ngoài các chất kể trên, bắp còn chứa nhiều vitamin E và chất béo lecithin có vai trò bảo vệ vỏ bọc thần kinh. Dầu bắp chứa các chất béo chưa no nên rất tốt cho sức khoẻ tim mạch vì không tạo thành cholesterol. Vitamin E chiếm khoảng 15% trong dầu bắp, nhiều hơn cả dầu ôliu và là một chất chống oxy hoá rất tốt, góp phần tăng vẻ tươi nhuận cho da, điều hoà hệ nội tiết ở phụ nữ và chống rối loạn kinh nguyệt, vô sinh.

Nguyên hạt tốt hơn nấu sữa

Bắp luộc hoặc hấp là dễ ăn nhất, công nhân, học sinh thường thích ăn sáng với xôi bắp vừa ngon vừa rẻ, ngoài ra các món bắp rang bơ, bắp xào tôm, chè bắp... đều dễ ăn, hấp dẫn khẩu vị. Những năm gần đây, xuất hiện thêm món “sữa bắp”. Sữa bắp dễ làm nên nhiều người có thể tự tay chế biến ở nhà, cách nấu cũng gần giống như nấu sữa đậu nành. Sữa bắp dễ uống và thơm ngon, bổ dưỡng, không chứa cholesterol và nguyên liệu dễ tìm lại rẻ. Sữa bắp không có lactose nên không có mùi hôi như sữa bò. Sữa bắp từng được quảng cáo rộng rãi ở Thái Lan trong năm 1998, như một thức uống bổ dưỡng và có khả năng chống lão hoá tế bào.

Sữa bắp tốt cho sức khoẻ, nhưng theo các chuyên gia về dinh dưỡng, có mười điều cần cân nhắc cho những người kiên trì uống sữa bắp ngọt mỗi ngày: dễ béo phì, dễ sâu răng, tăng đường huyết, tăng lượng cholesterol và triglyceride, tăng nguy cơ các bệnh tim mạch, thiếu máu, suy giảm sức đề kháng, chán ăn, mệt mỏi, tăng sự dung nạp (không thể cắt giảm được).

Theo những chuyên gia ủng hộ sử dụng ngũ cốc trong các bữa ăn, sử dụng bắp ở dạng nguyên hạt là thích hợp nhất, vì nó chứa đầy đủ các thành phần dinh dưỡng có lợi. Còn sữa bắp đã bị loại bỏ một phần chất dinh dưỡng, xơ và vitamin, vì vậy chỉ nên thỉnh thoảng vài ngày uống một ly sữa bắp (200ml).

---

Nguồn:

[1] sgtt.vn

PGS.TS Lê Thanh Hòa, Trưởng phòng Miễn dịch học, Viện Công nghệ Sinh học cho biết: Các nghiên cứu cho thấy, các loài cá mình dẹt như cá mè, cá diếc... nuôi ở ao hồ hay tự nhiên đều chứa rất nhiều ấu trùng sán lá gan nhỏ.

Đặc biệt, có thể do ái lực của cơ thịt cá nên phần đuôi cá có oài ấu trùng sinh sống rất nhiều. Trong khi sống ở thịt cá, ấu trùng sẽ phát triển thành nang kén.

Nếu người ăn cá nhưng nấu không chín dễ dàng nhiễm sán. Vì thế, cần nấu cá sôi ít nhất 30 phút để tiêu diệt ký sinh trùng. Tránh ăn gỏi cá, cá tái hay cá hấp chưa chín kỹ.

---

Nguồn:

[1] khoa học đời sống

Đối với mọi phụ nữ ở mọi lứa tuổi, 5 loại thực phẩm sau đây không chỉ giàu hàm lượng các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể khỏe mạnh mà còn rất dễ kiếm và chỉ mất khoảng 15 phút chế biến.

1. Bông cải xanh

Bông cải xanh là loại thực phẩm tốt nhất giúp ngăn ngừa bệnh ung thư. Các chất dinh dưỡng có trong bông cải xanh không chỉ giúp trung hòa các chất gây ung thu mà còn kích thích các enzim giúp giải độc cơ thể, loại bỏ chất độc hại gây ung thư, Indole-3-carbinol, môt hợp chất được tìm thấy trong bông cải xanh có tác dụng đặc biệt tốt với phụ nữ, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư vú và ung thư cổ tử cung, ung thư buồng trứng ngăn chặn sự lây lan của bệnh ung thư.

Hơn nữa, bông cải xanh là một nguồn cung cấp folate, một loại vitamin B cần thiết cho việc tái tạo và bảo vệ DNA, hình thành các tế bào mới và tổng hợp protein. Folate cũng giúp giảm nguy cơ một số bệnh ung thư ở người lớn. Đặc biệt, folate là một trong những chất dinh dưỡng cần thiết nhất cho phụ nữ mang thai, giúp thai nhi phát triển khỏe mạnh, chống dị tật.

Bông cải xanh còn là nguồn cung cấp chất xơ, các loại vitamin A, C và K, photpho, magie và protein đồng thời có hàm lượng cao canxi, kẽm, sắt, vitamin E giúp bảo vệ xương, răng, hấp thu các loại dinh dưỡng tốt hơn.

2. Hành tây

Hành tây có tác dụng chữa bệnh, tăng cường sức khỏe, chống viêm và kháng khuẩn. Do hành tây giàu crom, vitaimin C, mangan, vitamin B6, tryptophan và kali. Rau củ này được sử dụng để chống lại một số bệnh ung thư, viêm khớp và loãng xương. Nó giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng, cảm lạnh, sốt và hen suyễn. Ngoài ra, hành tây còn giúp ngăn ngừa táo bón, tăng cường lưu thông máu và cải thiện sức khỏe đường tiêu hóa, bảo vệ tim và có thể làm giảm huyết áp.

Hành tây là một thực phẩm lành mạnh và tốt cho sức khỏe là điều không còn nghi ngờ gì nhưng nó có tác dụng đặc biệt đối với phụ nữ có nguy cơ bị loãng xương và sau khi mãn kinh. Hành có công dụng như bisphosphonates, một loại thuốc thường được chỉ định để điều trị hoặc ngăn ngừa các bệnh về xương. Nhưng không giống như các loại thuốc, hành tây không gây ra tác dụng phụ nào nguy hiểm cho phụ nữ. Và cũng giống như bông cải xanh, hành tây là thực phẩm giúp phòng chống ung thư, có thể làm giảm 25% nguy cơ ung thư vú và 73% nguy cơ ung thư buồng trứng.

3. Các loại rau xanh

Các loại rau xanh như cải xoăn, rau bina, cải xoong, cải bắp, củ cải… có chứa rất nhiều vitamin K, A, C, canxi, kali, beta-carotene, mangan, folate, magie, sắt và chất xơ.

Một cuộc nghiên cứu nổi tiếng theo dõi 66.940 phụ nữ tham gia nghiên cứu sức khỏe y tá cho thấy có thể giảm 40% tỷ lệ mắc ung thư buồng trứng ở phụ nữ có lượng kaempferol trong chế độ ăn uống. Cải xoăn cũng như bông cải xanh là một trong những nguồn cung cấp kaempferol tốt nhất. Nó cũng được tìm thấy trong trà xanh và một số loại rau xanh khác.

Rau bina có nhiều chất sắt giúp bảo vệ hệ thống miễn dịch và giúp cơ thể sản xuất năng lượng, đặc biệt quan trọng đối với phụ nữ trong thời kì kinh nguyệt và mang thai. Các loại rau màu xanh đậm là nguồn cung cấp magie dồi dào, có thể giúp giảm huyết áp, ngăn ngừa loãng xương, thư giãn, giảm stress….Magie có thể làm giảm mức độ nghiêm trọng và sự tái phát của chứng đau nửa đầu. Và theo Sức khỏe Tâm thần Mỹ, khoảng 12 triệu phụ nữ có biểu hiện bệnh trầm cảm mỗi năm. Người ta ước tính rằng phụ nữ có nguy cơ bị suy nhược cơ thể cao gấp 2 lần nam giới.

Trầm cảm có liên quan tới lượng canxi và magie thấp trong cơ thể người phụ nữ tiền mãn kinh.

4. Đậu

Đậu, đậu nành là nguồn dinh dưỡng vô cùng phong phú folate, chất xơ, tryptophan, protein, magie, kali, có tác dụng trong việc làm giảm nguy cơ tiểu đường loại 2, cao huyết áp và ung thư vú.

Chất xơ trong đậu rất cao, một cốc hạt đậu nấu chin chứa gần 15g chất xơ. Chất xơ là một chất dinh dưỡng giúp tiêu hóa tốt, làm giảm lượng cholesterol LDL (cholesterol xấu), giúp kiểm soát cân nặng và phòng chống bệnh tiểu đường, bệnh tim. Phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh tim tăng lên đáng kể trong thời kì mãn kinh.

Kali là một khoáng chất quan trọng giúp tăng cường chức năng cơ bắp và chức năng thần kinh. Nó có tác dụng trong việc ngăn ngừa loãng xương ở tất cả phụ nữ. Ngoài ra, nghiên cứu Sức khỏe y tá, trong đó ghi lại dữ liệu từ 91.731 phụ nữ tham gia trong khoảng thời gian 12 năm đã chỉ ra rằng phụ nữ có lượng kali cao nhất trong chế độ ăn uống có khả năng phát triển các triệu chứng sỏi thận thấp hơn so với những người tiêu thụ ít kali.

5. Cá hồi

Cá hồi giàu axit béo omega-3, vitamin D, protein và sắt. Vitaimin D là chất cần thiết giúp hấp thụ canxi, duy trì mức độ thích hợp của canxi trong máu và thúc đẩy sự phát triển bình thường của xương, giúp ngăn ngừa loãng xương. Thiếu vitamin D là một vấn đề phổ biến có liên quan tới bệnh trầm cảm và bệnh đa xơ cứng, hai bệnh mà phụ nữ có nguy cơ mắc phải cao hơn nam giới. Các nhà nghiên cứu cũng cho rằng hàm lượng vitamin D thấp cũng có liên quan tới bệnh béo phì và tăng nguy cơ bệnh tiểu đường loại 2.

Cơ thể chúng ta không sản xuất các loại axit béo cần thiết, vì vậy chúng ta phải bổ sung từ chế độ ăn uống. Cá hồi là thực phẩm chứa nhiều axit béo omega-3, giúp bảo vệ sức khỏe tim mạch, chống lại viêm nhiễm, giảm nguy cơ đột quỵ, giảm huyết áp. Các lợi ích khác của axit omega-3 bao gồm giảm nguy cơ ung thư vú, cải thiện chức năng của não.

---

Nguồn:

[1] dantri.com.vn

Đây là những loại "siêu" thực phẩm, được cho là tốt nhất cho thai kỳ, giúp em bé của bạn phát triển khoẻ mạnh ngay từ khi còn nằm trong bụng mẹ. Nếu bạn đang mang bầu, hãy chịu khó ăn đầy đủ những thực phẩm này trong thực đơn hàng tuần nhé.

Các loại cây họ đậu

Chúng không chỉ là "siêu" thực phẩm chứa cực kỳ nhiều folate, chất xơ và protein – những dưỡng chất quan trọng cho thai kỳ, các loại cây họ đậu còn là thực phẩm có hàm lượng chất béo cực ít.

Các loại ngũ cốc

Tất cả các loại ngũ cốc như gạo, kê, ngô, lúa mì, đại mạch, yến mạch… đều "nổi tiếng" vì chứa nhiều dưỡng chất. Đầu tiên phải kể đến axít folic – một dưỡng chất mà hầu như các bà mẹ khi mang thai đều nghe nhắc đến, tiếp đó là sắt, kẽm, vitamin nhóm B và chất xơ. Vì thế, đừng lười ăn cơm khi đang mang bầu bạn nhé.

Bông cải xanh

Một loại thực phẩm hiếm hoi được đứng một mình mà không bị xếp vào một nhóm thực phẩm nào đó. Bông cải xanh tốt đến nỗi, các nhà khoa học khuyên rằng bạn có thể ăn nó bao nhiêu tuỳ thích, không giới hạn số lượng. Hầu hết những gì thai phụ cần đều có trong nó: folate, canxi, vitamin A, kali, các chất chống oxy hoá nhóm carotene, chất xơ…

Các loại trái mọng

Trong tiếng Anh, đó là các loại trái cây được kết thúc với đuôi "-berry" như strawberry (trái dâu tây), raspberry (trái mâm xôi), blueberry (trái việt quất)… Chúng có chứa rất nhiều các chất chống oxy hoá, vitamin C, folate, chất xơ, kali… rất tốt cho hệ miễn dịch chống chọi lại các loại bệnh tật, đặc biệt trong thời kỳ thai nghén của phụ nữ.

Thịt bò

Có thể coi thịt bò là loại "siêu" thực phẩm chứa sắt ở thể tốt nhất. Sắt trong thịt bò được coi là sắt ở dạng sẵn sàng để cơ thể sử dụng, không mất công "chuyển hoá này nọ". Thịt bò cũng là loại thịt giàu protein, vitamin B6, vitamin B12, kẽm và choline.

Các loại rau màu xanh đậm

Ví dụ như rau chân vịt, là một "kho chứa" folate và một vài dạng của chất sắt. Sắt trong những loại rau này không dễ hấp thụ vào cơ thể như sắt trong thịt bò, nhưng bù lại, chúng làm phong phú thêm các nguồn chất sắt cho cơ thể. "Chìa khoá" để sắt được hấp thụ vào cơ thể là vitamin C, do đó, lưu ý bổ sung vitamin C cũng là cách để cơ thể có nguồn sắt đầy đủ.

Trái mơ khô

Một thông tin mà không phải ai cũng biết, đó là trái mơ khô có chứa nhiều sắt hơn trái mơ tươi. Ngoài ra, trái mơ khô cũng là nguồn cung cấp folate, canxi và magiê cho cơ thể, đồng thời cũng là một trong những loại trái cây khô có chứa nhiều chất xơ nhất. Tuy nhiên, vì là trái cây khô đã được qua xử lý bằng hoá chất nên cũng không nên ăn quá nhiều.

Đậu hũ

Món ăn rẻ tiền và rất quen thuộc này có chứa một lượng vừa phải các khoáng chất, sắt, canxi, magiê và vitamin A. Ngoài ra, trong đậu hũ còn có vitamin K – vitamin vô cùng cần thiết cho quá trình đông máu, một yếu tố quan trọng khi sinh nở.

Cá hồi

Một trong những loại cá tốt nhất – rất giàu protein, vitamin nhóm B và chất béo omega-3. Chất béo này không chỉ tốt cho sự phát triển của não bé, mà còn là thành phần cực kỳ quan trọng trong việc phát triển võng mạc của mắt thai nhi. Những sự phát triển này bắt đầu "tăng tốc" vào khoảng tuần thứ 21 trong thai kỳ, và liên tục hoàn thiện cho đến khi em bé được sinh ra.

Cá ngừ

Một loại cá mặc dù có chứa rất nhiều chất béo omega-3 nhưng lại không nên ăn nhiều do trong thịt cá có chứa thuỷ ngân. Ăn quá nhiều có thể gây nhiễm độc thuỷ ngân cho thai nhi, vì thế chỉ nên hạn chế hai bữa một tuần. Cá ngừ cũng là một loại thực phẩm giúp làm giảm nguy cơ trầm cảm sau sinh khá tốt.

Trứng

Trứng có chứa rất nhiều lutein và zeaxanthin – những hợp chất chống oxy hoá được biết tới phổ biến dưới cái tên "nhóm chất carotene". Trong trứng còn có choline, một dưỡng chất quan trọng giúp phòng ngừa khuyết tật ống thần kinh, để em bé có được trí nhớ tốt hơn sau này.

Cá sardine

Một loại cá nhỏ khá ngon, có hàm lượng thuỷ ngân rất ít, nhưng rất giàu DHA, tốt cho sự phát triển trí não bé. Nhớ đảm bảo cá đã được làm sạch và rút hết ruột trước khi chế biến món ăn bạn nhé!

Trái bơ và các loại hạt

Những thực phẩm này "nổi tiếng" với nguồn chất béo có lợi. Chúng giúp cho sự hấp thụ của các chất dinh dưỡng vào cơ thể dễ dàng hơn, đồng thời cân bằng insulin trong cơ thể, tránh được nguy cơ bị tiểu đường thai kỳ.

Chuối

Gần như ai cũng biết chuối là một "kho chứa" kali, giúp cân bằng lượng nước trong cơ thể và giảm stress hiệu quả. Chuối cũng chứa khá nhiều trytophan, một loại amino axít quan trọng trong quá trình sản sinh serotonin, giúp cơ thể ngủ ngon hơn.

Cuối cùng, đừng quên những loại thuốc bổ dành cho thai phụ. Các loại thuốc bổ này sẽ được bác sĩ sản khoa kê cho bạn ngay từ những ngày đầu của thai kỳ, vì rất hiếm phụ nữ khi mang thai có thể tự cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho mình chỉ thông qua việc ăn uống. Chúc bạn có một thai kỳ khoẻ mạnh!

---

Nguồn:

[1] sgtt.vn