Đăng bởi : xtvfamily Chủ Nhật, 17 tháng 7, 2011



Ảnh: wikimedia.org
Lạc, còn được gọi là đậu phộng hay đậu phụng (danh pháp khoa học: Arachis hypogaea), là một loài cây thực phẩm thuộc họ Đậu có nguồn gốc tại Trung và Nam Mỹ. Nó là loài cây thân thảo hàng năm tăng có thể cao từ 3-50 cm. Lá mọc đối, kép hình lông chim với bốn lá chét, kích thước lá chét dài 1-7 cm và rộng 1-3 cm. Hoa dạng hoa đậu điển hình màu vàng có điểm gân đỏ, cuống hoa dài 2-4 cm. Sau khi thụ phấn, quả phát triển thành một dạng quả đậu dài 3-7 cm, chứa 1-4 hạt (ánh), và quả (củ) thường dấu xuống đất để phát triển. Trong danh pháp khoa học của loài cây này thì phần tên chỉ tính chất loài có hypogaea nghĩa là “dưới đất” để chỉ đặc điểm quả được dấu dưới đất. Trong cách gọi tên tiếng Việt, từ “lạc” có nguồn từ  chữ Hán “lạc hoa sinh” (落花生) mà có người cho rằng người Hán đã phiên âm từ “Arachis”.[1]
Hạt lạc (ánh lạc) là loại thực phẩm rất giàu năng lượng vì có chứa nhiều lipit.[1]

Giá trị dinh dưỡng của Lạc [4]

Calo và các chất dinh dưỡng khác
Một khẩu phần ăn (khoảng 29g đậu phộng sống) sẽ bao gồm khoảng 161 đơn vị calo và 14g chất béo.
Một khẩu phần ăn (khoảng 29g đậu phộng sống) cho bạn 7,3g chất đạm; 4,6g carbohydrates và 2,4g chất xơ.
Vitamin
Cứ 29g lạc sống cung cấp cho cơ thể bạn 17% lượng niaxin (vitamin B-3) cần thiết cho một ngày. Ngoài chức năng bổ sung năng lượng cho cơ thể, vitamin B-3 có trong củ lạc còn giúp cơ thể sản xuất nhiều loại hooc môn.
Ăn lạc sống còn cung cấp cho chúng ta 12% tiamin (vitamin B-1), 5% axit pantothenic (vitamin B-5), 5% vitamin B-6 và 2% riboflavin (vitamin B-2) trong tổng số nhu cầu vitamin mỗi ngày.

Các khoáng chất
Bao gồm đậu phộng sống trong chế độ ăn sẽ cho phép cơ thể bạn tiếp nhận khoảng 16% nhu cầu đồng, 12% nhu cầu magie, và 11% nhu cầu phốt pho mà chúng ta cần tiêu thụ mỗi ngày. Đồng thời, củ lạc cũng cung cấp cho cơ thể một lượng nhỏ sắt, canxi, kẽm và kali.
Như vậy, ăn lạc sống tốt cho xương và sức khỏe tim mạch.

5 tạng người không nên ăn lạc [2]

Lạc là thực phẩm bổ dưỡng nhưng không phải ai cũng thích hợp. Với một số người, lạc có thể sẽ gây nguy hiểm cho tính mạng.

Người mắc bệnh Gout

Bệnh Gout là một loại bệnh do một nhóm chất purine trao đổi, chuyển hóa rối loại gây ra. Lạc là thực phẩm có nhiều chất béo, sẽ làm ảnh hưởng đến khả năng bài tiết axit uric trong khớp qua nước tiểu, làm nặng thêm bệnh tình. Vì vậy, người bị bệnh Gout cấp tính tuyệt đối không được ăn lạc. Nếu bệnh lui, cũng chỉ nên ăn một lượng nhỏ thích hợp.

Người cắt bỏ túi mật

Dịch mật có ý nghĩa rất quan trọng đối với hấp thụ và tiêu hóa chất béo. Sau khi ăn cơm, túi mật co bóp, dịch mật sẽ chảy vào 12 đốt của đường ruột để tiêu hóa, hấp thụ thức ăn.
Thực phẩm giàu chất béo và protein có kích thích mạnh nhất đổi với túi mật, làm cho dịch mật bài tiết ra nhiều. Những người sau khi cắt bỏ túi mật thì không thể tích trữ dịch mật, tất yếu ảnh hưởng đến tiêu hóa chất béo trong lạc và trong các đồ rán nướng chứa nhiều dầu mỡ khác.

Người mắc bệnh loét dạ dày, viêm dạ dày mãn tính, viêm đường ruột mãn tính

Những người mắc bệnh này thường có các triệu chứng như tiêu hóa không tốt, đau bụng đi ngoài hoặc đau bụng mãn tính. Vì thế ngay trong ăn uống cũng nên ăn ít, các món ăn nên thanh đạm và nên hạn chế các thực phẩm giàu đạm và béo như lạc.

Người muốn giảm béo

Lượng chất béo và năng lượng trong lạc rất cao. Chỉ cần ăn 1 lạng lạc thì sẽ bổ sung 581kl năng lượng. Vì vậy muốn giảm béo thì nên rời xa lạc.

Người mắc bệnh tiểu đường

Người mắc bệnh tiểu đường cần khống chế tổng năng lượng dung nạp hàng ngày, vì vậy mỗi ngày không nên dùng quá 3 thìa dầu nấu (30g). Tuy nhiên, 18 hạt lạc thì tương đương với 1 thìa dầu (10g) và có thể sinh ra 90kl nhiệt lượng.

Món ngon từ Lạc

monggio

Móng giò hầm Lạc [6]

Móng giò mùi vị thơm ngon, đem ninh với lạc thì giá trị dinh dưỡng càng cao. Đặc biệt món này ăn vào những ngày trời lạnh rất bổ dưỡng, tốt cho sức khỏe.
Nguyên liệu: Móng giò: 2 cái, lạc: 200 g, gừng: một nhánh, hành mùi, bột canh.
Cách làm:
- Móng giò heo rửa nước lạnh rồi nhúng qua nước sôi cạo sạch lại, đem chặt miếng vừa ăn.
- Lạc ngâm vào nước 30 phút trước khi nấu.
- Đặt nồi lên bếp, cho hết chỗ móng giò vào nồi, cho lạc, gừng thái lát vào, thêm nước ngập nguyên liệu. Nêm 2 thìa bột canh.
- Đậy vung đun sôi rồi nhỏ lửa hầm trong 30 – 45 phút đến khi móng giò chín mềm, lạc bở là được. Nêm nếm lại canh cho vừa ăn, trước khi tắt bếp cho hành mùi thái nhỏ. Tô canh nóng sốt hấp dẫn cho bạn cảm giác ấm áp và ngon miệng.
- Móng giò giàu dinh dưỡng có tác dụng bổ huyết, nhiều sắt và vitamin A, B. Ăn móng giò còn giảm suy nhược thần kinh, cho bạn giấc ngủ ngon . Ngoài ra, chất keo trong móng giò còn giúp các tế bào da không bị khô nhăn nhờ đó da luôn căng bóng.

Mề gà xào với Lạc rang [7]

Mề gà xào lạc này rất lạ miệng, mề giòn giòn, cay cay quện với vị bùi bùi của lạc. Món này rất thích hợp để nhâm nhi, nhắm với chút bia nữa thì càng ngon.

Nguyên liệu:
- 300g mề gà
- Hành tây
- Tiêu
- Tỏi, gừng, tỏi
- 1 ít lạc rang, đập giập
- Hạt nêm
Cách làm:
Mề gà làm sạch, dùng dao khía nhiều đường chéo nhau như hình vảy rồng.
Hành tây cắt lát, gừng thái mỏng, tỏi băm nhỏ, ớt cắt lát.
Đun sôi nước với chút muối, vài lát gừng và hành lá, cho mề gà vào chần sơ. Vớt ngay ra để ráo.
Đặt chảo lên bếp, đun nóng 2 thìa dầu ăn. Cho tỏi, đầu hành trắng và ớt vào phi thơm, nếu không ăn được cay thì không cho ớt.
Đổ mề gà vào xào, nêm hạt nêm, để lửa to đảo nhanh tay.
Cho hành tây vào xào cùng, xào 1 phút đến khi hành tây tái thì cho lạc rang vào.
Nêm nếm vừa ăn. Đảo thêm 1 phút nữa thì tắt bếp.
Trút ra đĩa ăn nóng.
Mách nhỏ:
Khi chần mề gà thì nhúng thật nhanh, chỉ 30 giây là vớt ra để mề không bị dai
Lúc xào nên để lửa to, mề gà chín rất nhanh nên chỉ xào chừng 2 – 3 phút là được

Nui trộn với nước sốt lạc [8]

Cách làm món Nui trộn với nước sốt lạcNguyên liệu:
- Nui (luộc chín)
- Rau húng quế
- Cà chua bi
- Lạc rang (đậu phộng)
- Tỏi
- Dầu ăn (nếu là dầu oliu thì sẽ ngon hơn)
Cách làm:
Bước 1:
- Xay nhỏ lạc với lá húng quế, tỏi và dầu ăn nhé!
Bước 2:
- Nêm nếm lại nước sốt ở trên với đường, muối và dấm. Thường thì sẽ theo tỉ lệ là: 2 đường – 1 muối – 1 dấm.
Mách nhỏ: các bạn có thể dùng thêm một chút phomat vụn nữa cho ngon hơn ná!
Bước 3:
- Thái nhỏ cà chua bi ra nào!
Ngoài cà chua bi thì có thể dùng thêm đậu hạt, ngô ngọt hoặc xúc xích nhé!
Bước 4:
- Trộn đều tất cả với nhau nghen.
Món này vừa là món chính vừa có thể thay thế cho salad cũng được đấy!
Vị chua ngọt hài hòa nên rất dễ ăn…
Có thể trộn cùng nhiều thứ lắm í!

Bài thuốc từ Lạc [5]

Thiếu máu do huyết hư: Hạt lạc cả vỏ lụa 15g nấu với nước, chia làm 2 lần, ăn trong ngày. ăn liên tục 1 tháng sẽ có kết quả tốt.

Bổ khí huyết, tăng tiết sữa (do khí huyết kém): Hạt lạc cả vỏ lụa 50g, nấm hương 20g, 1 cái chân giò nhỏ, thái miếng lấy phần nhiều thịt nạc, ít mỡ, hầm nhừ, cách ngày ăn một lần. ăn  khoảng 7-10 lần

Chữa đau họng, khản tiếng: 100g lạc nhân cả vỏ lụa nấu cho nước vào nấu chín, thêm gia vị, ăn ngày 1 lần. ăn liên tục 10-15 ngày.

Hen suyễn: Lạc nhân cả vỏ lụa 15g, lá dâu15g, đường phèn 15g, sắc kỹ, chia làm 2-3 lần ăn trong ngày, khi ăn có thể ăn cả lá dâu hoặc bỏ lá dâu. Dùng 1 tháng.

Loét dạ dày và hành tá tràng: Lạc nhân 100g, nấu lẫn với thịt lợn hoặc trứng gà để ăn. Mỗi buổi sáng sau khi đánh răng, rửa mặt, ăn 2 thìa lạc đã nấu, nửa giờ sau bắt đầu ăn sáng, dùng liên tục như vậy 1-2 tuần là thấy rõ kết quả.

Tăng huyết áp: Vỏ cứng củ lạc, mỗi lần 00g, sắc uống thường xuyên có tác dụng hạ huyết áp.

Chú ý: Những người có thể hàn thấp đình trệ và tiêu chảy kiêng ăn lạc.  Tuyệt đối không ăn lạc đã bị nấm mốc, vì lạc mốc thường do một loại nấm có tên là  aspergillus flavus có thể gây nhiễm độc gan và ung thư gan.

Kỹ thuật trồng Lạc [3]

1- KỸ THUẬT LÀM ĐẤT
- Chọn đất cát pha, thịt nhẹ, khi làm đất đảm bảo đất tơi xốp, sạch cỏ, thoát nước.
- Ruộng trồng lạc nhất thiết phải lên luống. Mặt luống rộng từ 1-1,2m, chiều cao của luống từ 18-20cm, rãnh luống rộng 30cm. Lên luống rất thuận tiện cho việc chăm sóc.

2- MẬT ĐỘ VÀ KHOẢNG CÁCH

- Mật độ hợp lý từ 33 -41 cây/m2.
- Gieo theo hàng: với khoảng cách
30cm x 10cm x 1hạt (247.500 cây/ha)
30cm x 8cm x 1 hạt (307.500 cây/ha)
- Gieo hốc: với khoảng cách
30cm x 20cm x 2 hạt (247.500 cây/ha)
30cm x 15cm x 2 hạt (285.000 cây/ha)
- Độ sâu lấp hạt: từ 2-3cm, gieo xong nên nén nhẹ mặt luống.
3- CHUẨN BỊ HẠT GIỐNG
- Chọn những quả lạc to, hạt chắc, không dập nứt mỏ quả, không sâu bệnh, có tỷ lệ nảy mầm từ 80% trở lên.
- Trước khi gieo phơi lại quả giống, chỉ nên bóc vỏ trước khi trồng 1-2 ngày.
- Lượng giống cần dùng cho 1 ha từ 180 – 200 kg lạc quả. Các giống lạc quả to cần khoảng 210 -220kg/ha.

4- LƯỢNG PHÂN VÀ CÁCH BÓN
* Lượng phân:
- Phân hữu cơ: 8-10 tấn/ha
- Phân urê: 55-75kg/ha
Phân vô cơ là phân đơn
- Supe lân (hoặc lân Văn Điển):
350-450 kg/ha
- Kali clorua: 80-120 kg
- Vôi: 300-500 kg/ha
* Cách bón:
- Bón lót: toàn bộ lượng phân hữu cơ, phân lân và 1/2 lượng vôi.
- Bón thúc lần 1 (lúc lạc 3lá): 2/3 lượng đạm + 1/2 lượng kali.
- Bón thúc lần 2 (lúc tàn lứa hoa đầu): 1/3 lượng đạm + 1/2 lượng kali và 1/2 lượng vôi còn lại.
* Lưu ý: Bón thúc lần 1 nên bón xa gốc (8-10cm), bón thúc lần 2 kết hợp vun cao.
Phân NPK loại 5-15-10
- Bón lót: 20 kg phân ví sinh hoặc 400 kg phân chuồng/sào + 8kg NPK 5-15-10/sào.
- Bón thúc lần 1: 14 kg NPK 5-15-10/sào
-Bón thúc lần 2: 8 kg NPK 5-15-10/sào

5- CHĂM SÓC SAU KHI TRỒNG
- Dặm cây: dặm cây mất sớm bằng hạt đã ủ nảy mầm.
- Xới xáo lần 1: lúc cây có 3 lá, xới nhẹ tay, sâu 3-4 cm trên toàn mặt luống, kết hợp bón thúc lần 1.
- Xới và vun cao: lúc tàn lứa hoa đầu, xới sâu 5-7cm toàn mặt luống, kết hợp bón phân lần 2, vun cao 3-5cm vào gốc lạc.
- Tưới nước: đảm bảo cho đất đủ ẩm. Chú trọng chống hạn khi lạc ra hoa, làm quả. Nơi có mưa giông vào tháng 4, tháng 5 chú ý chống úng cục bộ cho ruộng lạc.
- Phòng trừ sâu bệnh: nên trồng lạc luân canh với cây họ hòa thảo và các cây trồng khác, sử dụng giống chống chịu bệnh.
+ Phòng trừ sâu xám: lúc lạc nảy mầm đến khi cây có 3 lá bằng cách sử dụng Basudin 10H (Vibasa 50ND) để xử lý đất trước khi gieo trồng với lượng 25-30 kg/ha.
+ Phòng trừ rệp, sâu ăn lá từ lúc cây có 1 lá đến lúc làm quả.
+ Phòng trừ bệnh héo rũ: phát hiện sớm kịp thời nhổ bỏ những cây bị bệnh và sat trùng vị trí cây bị bệnh bằng vôi bột hoặc thuốc hóa học như Bavitin 50 FL (0,5kg/ha), Enxin 5,5 HP (1kg/ha).
6- THU HOẠCH VÀ BẢO QUẢN
- Thu hoạch: khi cây có 80% số quả có mặt trong lớp vỏ quả màu nâu đen.
- Phơi quả lạc: sau khi thu hoạch phải phơi ngay, không chất đống hoặc cho vào bao lâu, rải mỏng lạc, phơi liên tục 6-7 nắng, sao cho để khi nguội bóc vỏ dùng tay xoay nhẹ vỏ lụa tróc là được.
- Bảo quản: cất trữ lạc ở nơi thoáng mát, khô ráo để trong chum, vại hoặc trong bao hai lớp, cách ly hạt lạc với không khí đến mức thấp nhất

Nguồn:
[1] vi.wikipedia.org
[2] dantri.com.vn
[3] crdhue.com.vn
[4] socola.vn
[5] thuocdongduoc.vn
[6] thucphamantoan.com
[7] xinhxinh.com.vn
[8] tapchiamthuc.vn

{ 0 comments... xem bên dưới hoặc Để lại một nhận xét }

- Copyright © Nhà XTV - Powered by Blogger - Redesigned by Phạm Xuân Tiến -